به سازی تمدن

مقدمه:

مشکلات اساسی موجود در جوامع بشری پدیده ی تازه ای نیست و سابقه ای دیرینه به قدمت تاریخ تشکیل اجتماع دارد. اما با گسترش جوامع و پیشرفت فنآوری این مشکلات نیز بیشتر و پیچیده تر شد. نکته ی مهمی که در اینجا باید متذکر شد این است که کلمه ی مشکلات برای آنچه که امروزه بشریت از آن رنج می برد، کلمه ی مناسبی نیست، بلکه اصطلاح بیماری های اجتماعی برای آن مناسب تر است. این بیماری ها را می توان در سه گروه تبهکاری های سازمان یافته، تروریزم و جنگ، دسته بندی کرد که دارای ریشه ی مشترکی هستند و در عین حال موجب رشد یکدیگر می شوند. اگر این پدیده ها را به عنوان آثار اجتناب ناپذیر پیشرفت تمدن و رشد جمعیت شهر نشینی به حساب آوریم، دیگر نمی توانیم با آنها مبارزه کنیم یا مانع رشد آنها شویم، زیرا نگاه ما به آنها از نخست نادرست بوده و در نتیجه، به راه حل های نادرست و بی نتیجه ای  نیز خواهیم رسید.

به عنوان مثال دو رویداد زیر را در نظر بگیرید، شهرک کوچکی را مجسم کنید که در حاشیه جنگلی قرار دارد. در یک شب تاریک و سرد زمستانی تعدادی گرگ به شهرک حمله می کنند و اهالی را به وحشت می اندازند و حتی ممکن است صدمات جانی نیز به آنها وارد کنند. در رویداد دوم یک گروه مسلح تبهکار به این شهرک حمله می کنند و علاوه بر سرقت اموال اهالی شهرک، عده ای را می کشند یا مجروح می کنند.

اگر این دو رویداد را یکسان بدانیم و هر دو را با اصطلاح مشکل مورد بررسی قرار دهیم، باید به برخی از انسان ها نیز مانند حیوانات وحشی و درنده نگاه کنیم که ذاتاً جانی بوده و تحت هیچ شرایطی نمی توانستیم مانع از رویکرد آنها به سرقت و جنایت شویم. اشکال مهم این نگرش در این است که نمی توانیم چنین انسان هایی را از بقیه جدا کنیم و علاوه بر آن نمی دانیم کدام کودکان را به خاطر آینده نگری و پیشگیری از سقوط در دام گروه های تبهکاری شناسایی کرده و با آنها رفتار متمایزی داشته باشیم. اما هر کودکی ممکن است آینده ی روشنی داشته باشد و از خدمگذاران بزرگ جامعه آتی شود و یا ممکن است جنایت کار یا تروریست گردد.

واقعیت انکار ناپذیری که تاریخ تمدن نشان داده، این است که اصولاً نمی توان انسان ها را از نظر فطری یا پایگاه اجتماعی و اقتصادی به گروه های مختلف ذاتی تقسیم بندی کرد. تجارب تاریخی نشان داده که در بین طبقات پائین اجتماعی دانشمندان بزرگی ظاهر شدند که بشریت را مرهون خود کردند و در عین حال در بین به اصطلاح اشراف زادگان نیز کم نیستند کسانی که از ابتدایی ترین خصلت های انسانی و اجتماعی بی بهره بوده و با قتل و جنایت و تبهکاری زندگانی را سپری کردند.

اگر به این پدیده نیز با انگ سرنوشت محتوم افراد برخورد کنیم، در تار و پود جهالت گرفتار خواهیم شد و باید از تلاش برای بهروزی زندگانی اجتماعی خود دست برداریم و هرچه را که پیش آید بپذیریم که در این صورت نیز تمام ارزش ها و اهمیت تلاش و اندیشه ورزی انسان را بی اعتبار خواهیم کرد.

هجوم گرگ به شهرک به دلیل گرسنگی و یک واکنش طبیعی و قانونمند است. گرگ گوشت خوار آفریده شده و در تنازع بقا، هنگام گرسنگی به هر جانداری که بتواند از گوشت آن تغذیه کند، حمله می کند. در حالیکه اعضای باند تبهکاری، انسان هایی هستند که در فرایند رشد خود و شرایط نامطلوب اجتماعی آلوده به انواع تبعیضات اقتصادی، حقوقی و فرهنگی، با معیارهایی به سنجش حق می پردازند که با منافع عمومی و اصول بقای جامعه در تعارض قرار دارد.  

ما نمی توانیم و نباید اعضای این باند تبهکاری را بیگناه قلمداد کنیم، زیرا هر کس در مقابل قانون مسئول و پاسحگوی اعمال خود است. اما نباید این نکته را نیز از نظر دور داشت که شرایط نامساعد گوناگون اجتماعی عامل اصلی پیدایش و رشد تبهکاری و تروریزم است.

از دید کلی نظم حاکم بر جهان، نظام مطلوبی نیست و این نظام با سه بیماری مهلک تبهکاری های سازمان یافته، تروریزم و جنگ دست و پنجه نرم می کند که نه تنها آسایش و آرامش بشریت را مختل کرده، بلکه موجودیت انسان را به خطر انداخته است. این بیماری ها خود نیز معلول دو عامل مهم زیر هستند:

1 – نگرش تبعض آلود به انسان از آغاز تشکیل اجتماع

2 – پایمال شدن ابتدایی ترین حقوق فطری و طبیعی انسان از آغاز پیدایش تمدن

  بررسی و تجزیه و تحلیل دو مورد بالا می تواند ما را به ارائه ی راهکارهای نظری روشن برای مداوای این بیماری های مهلک رهنمون گردد

 

ادامه مطلب

کتاب الکترونیکی - انسان برای تمدن یا تمدن برای انسان؟

کتاب الکترونیکی

انسان برای تمدن یا تمدن برای انسان؟

 

پیشگفتار:

هنوز دهه ی اول قرن بیست و یکم به پایان نرسیده، اما سیر تحولات رویدادهای سیاسی، نظامی، اقتصادی و تروریزم، در همین چند سال نگران کننده است. این نگرانی های رو به افزایش، همراه با رشد گروه های تبهکاری سازمان یافته آینده ی روشنی را در مقابل انسان به تصویر نمی کشد. با وجود این یک جای امیدواری هست که بتوان آینده را مطابق با نیازهای مردمی و به سود مردم تغییر داد و آن وجود فنآوری ارتباطات است که می تواند امکان همبستگی جهانی را بین مردم برقرار کند تا با تفاهم عمومی در زمینه ی مشکلات جهانی و ارائه ی راه حل های نوین، تصمیم سازی های اربابان قدرت را مهار کرد.

بر این اساس این کتاب به رشته ی تحریر درآمد تا با نگرشی متفاوت به انسان، رابطه ی انسان با طبیعت و به ویژه رابطه ی انسان با انسان مورد بحث و بررسی قرار گیرد. همچنان که سرفصل های کتاب نشان می دهد، نخست طبیعت بی جان مورد بررسی قرار گرفته و پس از آن به جانداران و به ویژه به انسان و رابطه ی وی با محیط زیست پرداخته شده است. آنگاه با توجه به پیشرفت تمدن، آثار مثبت و منفی تمدن بر زندگی انسان بررسی شده است. در انتها برای اولین بار با طرح"پرداخت حق تمدن" به عنوان زیربنای حقوق بشر به همه ی مردم، تلاش شده یک زمینه ی نظری ارائه شود تا تمدن در خدمت انسان باشد و نه انسان ابزار ساختن تمدن.

پیشنهاد می شود خوانندگان عزیز، این کتاب را به صورت پیوسته از آغاز تا انتها مورد مطالعه و دقت قرار دهند. هرگونه اظهار نظر در مورد مطالب ارائه شده، با آغوش باز پذیرفته خواهد شد. برای دست رسی آسان به مطالب، کتاب با فرمت html و Pdf ارائه شده است. دوستانی که نتوانستند فایل Pdf را دانلود کنند، با اینجانب تماس بگیرند تا فایل به آدرس ایمیل آنان ارسال گردد.

 

ادامه مطلب

 

زیبایی شناسیی قدرت

زیبایی شناسیی قدرت

 

چکیده:

نگاه سنتی به قدرت که حق را با قدرت برابر می داند، نگرشی کهنه و غیر واقعی نسبت به هستی است. طبیعت خود به گونه ای حیرت انگیز، مرزهای اعمال قدرت را تعیین و در مقابل تخطی از آن واکنش نشان می دهد. نگرش سنتی به قدرت، چهره ای زشت و دهشتناک از قدرت را به نمایش می گذارد که بشریت در طول تاریخ از آن رنج و درد فراوان برده است. کشفیات علمی قرن اخیر بخوبی نشان می دهد که طبیعت چگونه مرزهای اعمال قدرت را تعیین کرده است.

انسان نیز موجودی است که در دامان طبیعت و مطابق با قوانین طبیعی به حیات خود ادامه می دهد. شناخت مرزهای غیر مجاز برای اعمال قدرت و رعایت آن راهگشای بهروزی و آرامش بشریت است. رعایت این مرزها چهره ای زیبا از قدرت را نمایان می ساز که شادی آفرین و آرامش بخش است. در این نوشته تلاش شده چهره ی زشت نگرش سنتی به قدرت ترسیم گردد، آنگاه مرزهای غیر مجاز اعمال قدرت با توجه به پدیده های طبیعی و اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرد و سرانجام ویژگیهایی از قدرت مطرح شده که سیمای زیبای آن را نشان می دهد. مهمترین نکته در این نوشته، پرداخت حق تمدن به همه ی شهروندان است که برای اولین بار نویسنده ی این مطن آن را مطرح کرده است. به برداشت صاحب این قلم، تا زمانیکه حق تمدن پرداخت نشود، تمام تلاشهای دمکراسی خواهانه و نهادینه کردن تساوی حقوق  در جامعه و مخالفتها با بروز جنگی تازه، راه به جایی نخواهد برد.

 

متن کامل:

 

انسان در میان دو آزادی

 

بخش 1 - از آزادی تا آزادی

 

بخش 2 - پیروزی نهایی

 

بخش 3 – انسان مسافر بهشت

 

بخش 4 – نظم نوین جهانی

 

مشخصات کتاب فیزیک از آغاز تا امروز

 

کتابی برای همه ی نسل ها و همه ی کتابخانه ها

 

مشخصات کتاب

نام: فیزیک از آغاز تا امروز

مؤلفین: حسین جوادی – افسانه جوادی

ناشر: انتشارات اتا

نوبت چاپ: چاپ اول

تاریخ نشر: شهریور 1386

تعداد فصول: 35 فصل

تعداد صفحات: 872 صفحه

قیمت: 9800 تومان

 

پیشگفتار:

این که نیوتن با مشاهده سقوط سیب، قانون جهانی گرانش را کشف کرد، داستانی تخیلی بیش نیست. اما اگر گفته شود که نیوتن تنها کسی بود که وجه مشترک سقوط سیب و گردش ماه به دور زمین را درک کرد، واقعیتی انکار ناپذیر است. اندیشه های مربوط به قانون جهانی گرانش، سال ها قبل از تولد نیوتن نیز وجود داشت و برخی نظریه های ارائه شده توسط دیگر فیزیک دانان با دست آورد نیوتن، تنها گامی فاصله داشت و آن ذره ای فرض کردن زمین و خورشید بود و این گام مهم را نیوتن برداشت.  

روند مشابهی در پیدایش مکانیک کوانتوم و نسبیت نیز مشاهده می شود. زمینه های فکری نسبیت را می توان در کارهای لورنتس مشاهده کرد و آنگاه خواهیم دید که چگونه اینشتین گام نهایی را برداشت و با نفی دستگاه مطلق اتر، انسان را با دنیایی جدید آشنا کرد که در آن فضا مستقل از ماده نیست و زمان با فضا در آمیخته است. مکانیک کوانتوم نیز آن طور که ماکس پلانک ارائه داد بود، قادر به توجیه پیدیده های میکروسکپی نبود و چند گام مناسب توسط اینشتین، بور، کمپتون و دوبروی و ... برداشته شد تا سرانجام توسط شرودینگر، دیراک و فاینمن و ... مکانیک کوانتوم جدید شکل گرفت. با این وجود هنوز مکانیک کوانتوم نیاز بکارهای زیادی دارد تا بتواند مشکلات و ابهامات موجود در فیزیک ذرات را برطرف کند.  

 

کتاب حاضر برای مشخص کردن این گام ها و توضیح نحوه ی اندیشیدن به پدیده های فیزیکی به رشته تحریر در آمده است. هرچند که سعی شده رویدادهای تاریخی فیزیک در تحریر کتاب فیزیک از آغاز تا امروز نیز مد نظر قرار گیرد، اما این کتاب، تاریخ فیزیک نیست. اما در این کتاب چنان به روند تکامل علم فیزیک توجه شده است که زمینه رشد اندیشه هایی منجر به کشفیات فیزیکی تشریح گردد.

 

بحث های فلسفی در کنار رویدادهای تاریخی مطرح شده است تا فلسفه ی علم فیزیک، زینت بخش محتوای علمی آن گردد. با این وجود نمی توان کتاب را فلسفی قلمداد کرد. درک عمیق دانش فیزیک، بدون توجه به روند تاریخی و نگرش های فلسفی آن، از جذابیت این دانش بنیادی می کاهد. به همین دلیل هرجا که لازم دیده شد، محتوای علمی کتاب با تاریخ و فلسفه فیزیک در هم آمیخته است تا زوایای تاریک و مبهم فیزیک برای خواننده روشن گردد.

 

کتاب در سطحی تهیه شده است که برای همه ی گروه های سنی با هر پایه ای از معلومات فیزیکی، مفید واقع شود. با این وجود کتاب حاضر برای دانشجویان رشته های فیزیک، ریاضی و مهندسی مناسب تر است. تلاش شده جهت گیری مطالب کتاب به گونه ای باشد که انگیزه پژوهش دانشجویان و دانش آموزان عزیز را تقویت کند. اگر دانشجویان و دانش آموزان، مطالب این کتاب را متناسب با مطالب درسی انتخاب و مطالعه کنند، مطالب کتب درسی بیشتر قابل لمس و درک خواهد شد. علاوه بر آن، خواننده کتاب درگیر اندیشه های منجر به نظریه های علمی می شود و پس از مدتی می تواند موشکافانه نظریه های فیزیکی را با نگاهی نقادانه مورد مطالعه قرار دهد. 

 

هریک از فصول کتاب تکمیل کننده فصل قبلی است، بنابراین پیشنهاد می شود کتاب با فصل بندی ارائه شده مطالعه شود تا پیوستگی و ارتباط نظریه های فیزیکی و اهمیت آنها مشخص شود. در این صورت خواننده مشاهده خواهد کرد که هیچ نظریه ای کامل نیست و هر نظریه جدیدی با اشکالات و ابهامت خاص خود رو به رو است که زمینه اندیشه و پژوهش های بعدی را فراهم می سازد.

 

در پایان لازم است از معاونت پژوهشی دانشگاه تهران، به ویژه آقای دکتر فروزبخش که با مساعدت خویش، تدوین و تکمیل کتاب را امکان پذیر کردند، تشکر و قدردانی شود. همچنین از آقایان فرید علیزاده، مهندس مأموری و سید امین مرادی سالاری که در تدوین صفحات و تصاویر روی جلد همکاری داشتند، سپاس گزاری می شود. امید است این کتاب زمینه انتشار آثار ارزشمند و غنی تری را فراهم کند. در هر صورت آرزومند است این گام کوچک مورد قبول جامعه ی علمی کشور عزیزمان قرار گیرد. همچنین از استاد گرامی جناب آقای دکتر پرویز تاجداری که همواره از راهنمای و همکاری ایشان در جهت انتشار کتاب برخوردار بوده ایم، سپاس گزاری می شود.

 

همچنین از خوانندگان عزیز تقاضا می شود نقطه نظرهای خود را همراه با ذکر نارسایی های کتاب یادآور شوند تا در چاپ های بعدی رعایت گردد. هرگونه نظر و انتقاد و پیشنهاد یا ذکر غلط های تحریری کتاب با کمال میل پذیرفته می شود و موجب سپاس گزاری است. مطالب بیشتری در زمینه مباحث این کتاب را می توانید در آدرس زیر ملاحظه کنید.

 http://cph-theory.persiangig.com

 

 فهرست مطالب: 

  فصل یک: فیزیک، پیش از قرون وسطی

فیزیک ماقبل تاریخ  

  ستاره شناسی باستانی  

 اعتقادات بابلیان  

   مصریان  

  چینی‌ها

  تمدن مایا  

 فیزیک یونانی    

 نخستین اندیشه های علمی   

 الکتریسیته و مغناطیس 

  عناصر تشکیل دهنده ی جهان اتم    

 نجوم 

 محاسبات اراتستن 

  بن بست فیزیک یونانی 

  مکانیک یونانی 

  نور  

  منطق ارسطویی  

 بن بست فیزیک یونانی  

فصل دو: نگهداري و تکامل علوم يوناني 

 عصر تاريکي و دوره ي انتقال اول 

 فيزيک در ايران   

 محمد بن موسي خوارزمي 

 ابن سينا  

 ابن هيثم 

 كتاب المناظر   

  ابوريحان بيروني 

   خيام 

   خواجه نصيرالدين توسي 

 

  فصل سه: زمينه رنسانس علمي در اروپا

    ظهور و پيدايش رنسانس  

   فيبوناتچي و بوزجاني‌ 

   نصيرالدين توسي، کوپرنيک و مساله حرکت زمين   

   نيکولاس کوپرنيک  

    پس از کوپرنيک  

  تيکو براهه 

   يوهان کپلر 

   تاثير قوانين کپلر بر انديشه انسان 

 

فصل  چهار:  گسترش نوآوري و مقاومت جزم انديشان 

 فلسفه علم 

جردانو برونو   

 گاليله  

  تلسکوپ گاليله 

   تجربه گرايي در علوم تجربي  

   رنه دکارت: « مي انديشم، پس هستم» 

   آماده شدن زير ساخت هاي مکانيک کلاسيک 

   روش استقرايي و حساب ديفرانسيلي 

 

  فصل پنج: مفاهيم بنيادي فضا و زمان 

   فضا چيست؟ 

   سير تحول تاريخي مفهوم فضا 

    زمان 

    زمان فيزيکي 

   اشکال مفهوم فيزيکي زمان  

   زمان زيست شناختي 

 

فصل شش: مکانيک نيوتني 

 دکارت و مفهوم حرکت 

پيش زمينه هاي تاريخي فيزيک دکارتي 

جسم و امتداد  

 حرکت 

  مدت و زمان 

   مکانيک گاليله اي  

   قوانين نيوتن 

   اسحق نيوتن  

   قوانين نيوتن 

   قانون جهاني گرانش 

    مسير اجرام به دور خورشيد  

   زمينه تاريخي قانون جهاني گرانش نيوتن 

   دستگاه مرجع و نسبيت گاليله اي 

    زمان از نظر نيوتن   

     نيوتن و فضا  

     حرکت از نظر نيوتن   

     نيوتن و دستگاه مقايسه اي مطلق اتر  

     دستگاه لخت 

   تبديلات گاليله  

   هموردايي مکانيک کلاسيک در تبديلات گاليله

   نقد قوانين نيوتن 

     مشکلات قانون اول نيوتن 

     قانون دوم نيوتن 

     قانون سوم نيوتن 

     قانون جهاني گرانش 

   رهيافتي به مکانيک کلاسيک 

   من فرضيه نمي سازم 

   روش استقرايي از ديد فلاسفه جديد 

   بررسي اصول موضوعه 

 

فصل هفت: هندسه فضا و رياضي فيزيک 

  اصطلاحات بنيادي رياضيات 

اشکالات وارد بر هندسه اقليدسي   

 هندسه هاي نااقليدسي  

  انحناي سطح يا انحناي گائوسي 

مفهوم و درک شهودي انحناي فضا 

 گروه  

  گروه دوري 

   ميدان 

   فضاي برداري 

  ضرب اسکالر دو بردار 

 ضرب برداري دو بردار 

عملگرها 

هندسه مانيفولد 

 ندسه مانيفولد اقليدسي

متريک فضا زمان 

مشتق مختصات هموردا 

 انسورها  

ساختار تانسور 

تانسور متقارن 

فضاي ريمان 

انحناي مانيفولد 

فضاي مماس 

فضاي مماس در مانيفولد ريماني 

مشتق هموردا 

انحناي مانيفولد 

شتاب در مانيفولد خميده 

تانسور ريچي 

تانسور اينشتين 

تانسور فشار انرژي 

تعريف تانسور فشار انرژي 

تانسور فشار در مکانيک کلاسيک 

تانسور فشار انرژي نسبيتي 

تانسور اسپين 

 

فصل هشت: نور 

نور چيست؟ 

اتاقک تاريک  

محاسبه سرعت نور 

طبيعت نور 

پيروزي نظريه موجي نور 

اصل فرما و نور شناخت جديد 

نور هندسي 

عدسي 

پراش نور  

ابيراهي  

هولوگرافي 

فيزيک ليزر 

طرز کار يک ليزر ياقوتي 

همدوسي ليزر 

چشم 

ماهيت نور 

 

 فصل نه: معادلات ماکسول و بحران فيزيک کلاسيک  

الکتريسيته ساکن 

قانون کولن 

پيل ولتا 

اثر مغناطيسي جريان الکتريکي   

قانون آمپر 

جريان الکتريکي   

قانون القاي فاراده 

ميدانهاي الکتريکي و مغناطيسي 

ميدان هاي الکترومغناطيسي 

ميدان الکتريکي و مغناطيسي موجوديت جداگانه‌اي ندارند 

مسير حرکت ذره باردار و نيروي لورنتس   

معادلات ماکسول و امواج الکترومغناطيسي 

نحوه ي توليد امواج الكترومغناطيسي 

شدت موج الكترومغناطيسي 

آزمايش هرتز  

اهميت آزمايش هرتز 

طيف امواج الکترومغناطيسي 

مشخصات امواج الکترومغناطيسي 

دستگاه مقايسه اي اتر و معادلات ماکسول 

آزمايش مايکلسون و آغاز بحران فيزيک کلاسيک 

بحران فيزيک کلاسيک 

 

  فصل ده:  زير بناي فيزيک مدرن 

ماکس پلانک 

 تابش جسم سياه 

نسبيت و مکانيک کوانتوم 

اينشتين 

مقاله هاي اينشتين و فيزيک نوين   

جمع نسبيتي سرعت ها 

اتساع زمان 

متريک نسبيت خاص 

روش کار با نمودارهاي مينکوفسکي 

  

  فصل یازده: نتايج نسبيت خاص 

از اتساع زمان تا انقباض فضا 

محاسبه فاصله ماه تا ايستگاه فضايي از ديد دو ناظر لخت

نقش و اهميت تبديلات لورنتس 

جرم نسبيتي و هم ارزي جرم و انرژي 

جرم 

نيرو 

تاييد تجربي نسبيت خاص 

 

   فصل دوازده: حرکت براونی و پدیده فوتوالکتریک

حرکت براوني  

تغيير تصادفي و توزيع احتمال  

توزيع نرمال 

توضيح حرکت براوني توسط اينشتين 

پديده فوتوالکتريک 

نارسايي الکترومغناطيس کلاسيک در توجيه اثر فوتوالکتريک 

توجيه کوانتومي پديده فوتوالکتريک توسط اينشتين